Polska Akademia Nauk pozytywnie o Zintegrowanej Sieci Kolejowej Port Polska

Spotkanie rozpoczęła szczegółowa analiza w prezentacji „Krajowej polityki przestrzennego zagospodarowania Polski w kontekście systemu kolejowego”, przygotowana przez profesorów PAN: Piotra Rosika i Tomasza Komornickiego. Poruszała ona m.in. zagadnienia zmian w sposobach i uwarunkowaniach podróży dalekobieżnych, regionalnych, a także ekonomicznych, społecznych i demograficznych czynników istotnych dla rozwoju sieci kolejowej odpowiadającej na potrzeby pasażerów.

– Potrzebujemy nie tylko lepszych prognoz ruchu i rozwoju sieci kolejowej, lecz także nowego sposobu myślenia o mobilności długodystansowej w Polsce – zwłaszcza o podróżach międzywojewódzkich, które mają bardziej zróżnicowane miejsca docelowe i motywacje podróży. Dlatego rozwój sieci kolejowej powinien być oceniany nie tylko przez pryzmat skrócenia czasu przejazdu, lecz także jego konsekwencji terytorialnych. Poprawa dostępności kolejowej obszarów peryferyjnych może stać się dla nich istotną szansą: przybliżać je do centrów wzrostu, umożliwiać mieszkańcom łączenie zamieszkania poza metropolią z pracą w większych ośrodkach oraz sprzyjać lokalizacji części działalności gospodarczej w miejscach o niższych kosztach prowadzenia działalności. Dlatego w realizacji Zintegrowanej Sieci Kolejowej kluczowe powinno być maksymalizowanie szans i ograniczanie zagrożeń, przy wzmacnianiu policentrycznego układu osadniczego kraju – powiedział prof. dr hab. Piotr Rosik z Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN.
 
 Kolej w projekcie ZSK to nie tylko powiązania i wsparcie dalekobieżnych i regionalnych połączeń pasażerskich, ale również wzmacnianie powiazań gospodarczych, co wybrzmiało podczas spotkania. Naukowy z PAN zapoznali się ze szczegółowymi analizami i wynikami ZSK. Podkreślali, że Zintegrowana Sieć Kolejowa może stać się wytyczną dla wciąż brakującego opracowania szczegółowej koncepcji zagospodarowania przestrzennego kraju.

– Projekt ZSK to przykład skutecznego przełożenia wieloletniego dorobku naukowo-badawczego na praktykę planowania systemów transportowych. Opierając nasze prace na rzetelnej metodyce i klasyfikacji przygotowanej przez Instytut Rozwoju Miast i Regionów Hierarchii funkcjonalnej miast w Polsce, przekuliśmy dane w konkretne cele: wsparcia policentrycznej struktury osadniczej, czyli rozwoju ośrodków miejskich - tych o znaczeniu ogólnokrajowym, czy regionalnym, ale też mniejszych - subregionalnych i ponadlokalnych, a także wspierania mobilności mieszkańców, rozwój węzłów przesiadkowych oraz likwidację wykluczenia transportowego. Zgodnie z wynikami prac zintegrujemy z siecią kolejową 27 miast – ze szczególnym uwzględnieniem Polski północno-wschodniej, zapewniając realne wsparcie obszarom o najsłabszej dostępności komunikacyjnej – mówił Michał Pyzik, Port Polska, dyrektor Biura Portfela Transportowych Projektów Horyzontalnych i Studialnych z Centralnego Portu Komunikacyjnego.
  
Spotkanie zakończył panel dyskusyjny w którym o wyzwaniach transportu publicznego i szczegółach proponowanych rozwiązań w ramach ZSK dyskutowali: prof. dr hab. Tadeusz Markowski z Uniwersytetu Łódzkiego, prof. dr hab. Przemysław Śleszyński z PAN, dr Jakub Taczanowski z Uniwersytetu Jagiellońskiego, Rafał Banaszkiewicz, pełnomocnik zarządu PKP Polskich Linii Kolejowych, i Michał Pyzik z Port Polska.

– ZSK jest bardzo dobrym zaczątkiem w planowaniu długookresowym sieci kolejowej w Polsce. Mam nadzieję, że rządzącym wystarczy determinacji, aby tę zaplanowaną w ZSK sieć zrealizować w połączeniu z realnym przepływem finansowym i z uwzględnieniem planowania sieci osadniczej tak, aby projekt stał się w pełni opłacalny oraz uzasadniony społecznie i ekonomicznie – mówił prof. dr hab. Tadeusz Markowski z Katedry Zarządzania Miastem i Regionem Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Łódzkiego.
 
 – Projekt ZSK jawi mi się jako ogromna rewolucja na skalę budowy pierwszej magistrali węglowej Katowice – Gdynia. Widać w ZSK ogrom wykonanej pracy analitycznej, w której sieć kolejowa staje się strategicznym środkiem komunikacji w skali kraju i regionów – dodał prof. dr hab. Jacek Zaucha z Katedry Ekonomii Międzynarodowej i Rozwoju Gospodarczego Uniwersytetu Gdańskiego.

ZSK to kompleksowym plan dla kolei w Polsce opracowany przez Ministerstwo Infrastruktury, Port Polska, PKP PLK i Instytut Rozwoju Miast i Regionów (IRMiR) na podstawie potrzeb pasażerów, prognoz ruchu, analiz planistycznych i na szerokich konsultacjach w regionach. Plan zakłada m.in. powstanie 19 magistrali kolejowych, które będą składały się z odcinków istniejących i planowanych. Utworzą one nową gęstą sieć połączeń uruchamianych sukcesywnie po 2035 roku. Według prognoz w ramach ZSK powstanie 4700 km nowych linii kolejowych, w tym około 2700 km będą to linie Kolei Dużych Prędkości.

Dzięki budowie rekomendowanej w ZSK sieci kolejowej możliwe będzie skokowe zwiększenie liczby pasażerów. Według prognoz, w 2050 r. z pociągów w Polsce skorzysta łącznie 720 mln pasażerów w tym do 182 mln w podróżach dalekobieżnych.